Diyetisyen ANNE Lamia Vural Civan

Her ne kadar tüketmemeye çalışsak da şeker/şekerli besinler modern çağla birlikte hayatımıza girmiş durumda. Tabi burada kastettiğim fabrika şekeri/beyaz şeker. fruktoz şurubu gibi diğer şeker türlerinden hiç bahsetmiyorum bile. Onları tamamen hayatımızdan çıkaralım. Benim bahsetmek istediğim beyaz şeker olan glukoz.

Şeker Tüketiminin Faydası Nedir?

Seratonin salgısını artırarak kısa süreliğine kişiyi mutlu eder.(pozitif duygularını tetikler)

Kan şekeri düşen bireyin şekerinin hızlı bir şekilde yükselmesini sağlar.

Şeker Tüketiminin Zararları Nelerdir?

Kan şekerini hızlı ve gereğinden fazla yükseltmesi; kan glukoz dengesizliklerine yol açar. Bu da vücut hemeostazının sağlanamaması demektir. Bireyin diyabete bir adım daha yaklaşmasına sebep olur.

Kan şekerinin düzensizliğinin yol açacağı bir diğer durumsa insülin direncidir. İnsülin direncinde pankreas kandaki şekerin/glukozun vücut tarafından kullanılması için kendini zorlar ve hormon üretimini artırır fakat insülini artırmasına rağmen vücut direnç göstermeye devam eder, yeterince kullanamaz. Vücudumuz kandaki glukozu kullanamadıkça pankreas daha fazla insülin salgılayacak ve bu kısır döngü halinde devam edecektir.

Sonuç: yorgun bir pankreas, artmış insülin salgısı ve buna rağmen yükselme trendinde olan kan glukozu.

Kan glukozuyla ilgili yukarda bahsettiğim bu iki durum vücudun dengesini bozarak diğer hormonal ve metabolik hastalıkları tetikler.

Şekerli besinleri tüketmek demek bir anda çok yüksek miktarda şekeri almak demektir. Kimi zaman buna yağ da eşlik eder. Şerbetli tatlılar, pastalar, kek ve kurabiyeler gibi. Yağ olmasa bile vücudumuz fazladan aldığımız şekeri yağa dönüştürerek depolar. Bir de üstüne fazladan alınan yağ ilave edilirse…

Kan yağlarının artması kaçınılmazdır. Kan yağlarının artması; Kalp ve Damar Hastalıkları riskini de artırır.

Fazla şeker ve fazla yağ, çok fazla kalori anlamına gelir. Obezitenin birinci sebebidir.

Obez bireyler metabolizma hastalıklarına birkaç adım daha yakındır.

Şeker tüketimi ağız içini bakteriler için besi yeri haline getirir. yani onları besler ve çoğaltır. Bölyece diş çürümelerine sebep olur.

Şeker tüketiminin artmasıyla birlikte telomer adı verilen DNA sentezinde görev alan protein yapıları kısalır. Bu durum hücre yaşlanmasına sebep olur ve vücudu hızlı yaşlandırır.

Kanser riskini artırır.

Şeker Tüketiminin Ruh Sağlığına Zararları Nelerdir?

Kan şekeri dengesizlikleri aynı zamanda uyku düzensizliği de yapabilir. Örneğin şekerli bir içecek tükettiniz, kan glukozunun hızlı yükselmesi ile gün içerisinde bulunduğunuz ortamda uyuklayabilirsiniz veya gece uyumadan kurabiye yediniz uykudayken uyanabilir ya da derin uyku süreniz kısalabilir ve sabah uyandığınızda dinç hissetmeyebilirsiniz.

Yüksek miktarda şeker tüketiminin kaygı ve diğer duygu durumu bozukluklarında etkili olduğu saptanmıştır. depresyonu tetikleyebileceği bildirilmiştir.

Yüksek yağlı ve şekerli besinler beyne giden açlık-tokluk sinyallerini etkilemekte ve tokluk sinyaline verilen yanıtı azaltmaktadır.

Aynı zamanda beyindeki ödül mekanizmasını da tetikler ve bu da bağımlılığı artırır. Kişi tatlı tükettikçe daha çok tüketmek ister, ilk başta kendini iyi hissettirir ancak yapılan bilimsel araştırmalar bunu narkotik bağımlılığa benzetir. Kısa süreli iyilik haliyle birlikte gelen duygu durumu dengesizlikleri ve daha fazla tatlı tüketme isteği kısır döngü halini alır…

Yağlı ve şekerli besin tüketimiyle birlikte gelen fazla kilolar kişinin özgüven problemi yaşamasına veya olumsuz duygulara sahip olmasına neden olabilir.